Begin juni is het eindelijk warm genoeg om komkommers buiten te planten. De ijsheiligen zijn voorbij, de nachten zijn mild en de bodem heeft de warmte opgepikt die deze snelle groeier nodig heeft. Wie nu aan de slag gaat, plukt in augustus zijn eerste komkommers - en dat is een gevoel dat je niet snel vergeet.
Juni is nog vroeg genoeg om te beginnen
Veel moestuiniers denken dat ze het moment hebben gemist als ze in juni nog geen zaailing klaar hebben staan. Dat klopt niet. Je kunt komkommers nu nog rechtstreeks buiten zaaien, of jonge planten uit het tuincentrum meenemen. Komkommers groeien bij warm weer snel - van zaad tot oogst duurt het zo'n zes tot acht weken bij goede omstandigheden.
Heb je al voorgezaaid maar staan de planten nog binnen? Zet ze de komende dagen geleidelijk buiten om te wennen aan de buitenlucht - een paar uur per dag, te beginnen op een beschutte plek uit de wind. Na een week of zo zijn ze klaar voor hun definitieve plek in de tuin.
Welke rassen werken goed buiten in Nederland? Kies voor buitenrassen zoals Marketmore of Spreewald - die zijn robuuster dan kasrassen en verdragen wisselend weer beter. Kasrassen produceren weliswaar meer vruchten per plant, maar zakken bij koel weer snel terug in productie. Bij twijfel: vraag je tuincentrum specifiek naar een buitenkomkommer.
Een warme, beschutte plek is geen bijzaak
Komkommers zijn warmteminnende planten die weinig geduld hebben met schaduw of koude wind. Kies een plek met minimaal zes uur direct zonlicht per dag. Een zuidgericht plekje langs een muur of schutting werkt uitstekend: de muur weerkaatst warmte en beschermt de planten tegen windvlagen.
De bodem moet luchtig en voedzaam zijn. Werk er ruim van tevoren compost doorheen, of gebruik potgrond als je in een bak of verhoogd bed werkt. Komkommers wortelen diep, dus zorg voor minstens veertig centimeter losse grond. Zware, natte kleigrond houdt te veel water vast - dat leidt snel tot wortelrot.
Heb je zware kleigrond? Meng er zand en rijpe compost doorheen en maak een licht verhoogd plantbed zodat overtollig water weg kan stromen. Komkommers in potten zijn prima alternatief als de bodem in jouw tuin niet ideaal is - kies dan een pot met een diameter van minstens dertig centimeter en voldoende diepe afwatering.
Uitplanten en meteen een ondersteuning plaatsen
Plant komkommers op een onderlinge afstand van vijftig tot zestig centimeter. Elke plant heeft ruimte nodig om zich goed te kunnen ontwikkelen. Druk de kluit licht aan in de grond en geef ruim water na het planten.
Zet meteen een ondersteuning klaar - komkommers zijn klimmers die zich vasthouden met ranken, maar ze hebben wat hulp nodig om de hoogte in te gaan. Een latwerk, touw of bamboesteun van anderhalve meter is voldoende. Leid de hoofdstengel omhoog en bind hem losjes vast. Te strak binden beschadigt de stengel.
Heb je ook courgettes staan? Die hebben vergelijkbare teelteisen en gedijen goed naast komkommers. Lees ook ons artikel over courgettes kweken voor meer tips over het telen van warmteminnende groenten buiten.
Water geven, bijmesten en snoeien
Komkommers drinken veel. Ze hebben een constante, gelijkmatige vochtvoorziening nodig - droogte gevolgd door te veel water in één keer leidt tot bittere vruchten. Geef 's ochtends water, zodat het blad voor de avond droog kan zijn. Een laag mulch van gras of stro rond de voet houdt het vocht langer vast en vermindert de kans op schimmel.
Wat veel tuiniers vergeten: bijmesten. Komkommers putten de bodem snel uit. Geef elke twee weken een schepje korrelmeststof, of giet vloeibare plantenvoeding bij het gietwater. Zonder extra voeding zal de productie terugvallen na de eerste paar vruchten.
Snoeien doet wonderen voor de opbrengst. Verwijder de onderste zijscheuten tot een hoogte van ongeveer vijftig centimeter. Hoger op de plant knip je zijscheuten terug tot vlak achter het eerste of tweede blad. Zo gaat de energie naar de vruchten, niet naar overbodige bladmassa. Een goed gesnoeid plant levert meer en zwaardere vruchten dan een verwilderd exemplaar.
Hoe vaak je in totaal water moet geven, hangt sterk af van het weer en de bodem. Lees ook ons artikel over water geven aan tuinplanten voor een overzicht van waterbehoeften per plantensoort.
Plagen en ziektes die je kunt tegenkomen
De meest voorkomende problemen bij komkommers buiten:
- Meeldauw - wit, poederachtig beslag op de bladeren. Ontstaat bij warm, droog weer met koele nachten. Verwijder aangetaste bladeren direct en zorg voor goede luchtcirculatie tussen de planten.
- Spintmijt - kleine spinnetjes op de onderkant van het blad bij aanhoudend heet en droog weer. Regelmatig de onderkant van de bladeren bevochtigen houdt ze op afstand.
- Komkommermozaïekvirus - vlekkerig, misvormd blad en knobbelige vruchten. Wordt overgedragen door bladluizen. Bestrijd bladluizen vroeg in het seizoen en verwijder aangetaste planten meteen.
- Slakken - jonge plantjes zijn kwetsbaar. Leg koffiegrond of scherp zand rondom de stengel. Een biervaltje in de buurt werkt ook goed als extra maatregel.
Controleer je planten elke paar dagen, zeker bij warm weer. De meeste problemen zijn te voorkomen als je vroeg ingrijpt.
Oogsten terwijl de plant doorgroeit
Komkommers zijn klaar zodra ze twintig tot vijfentwintig centimeter lang zijn. Wacht niet te lang - een overrijpe komkommer wordt bitter en geel, en bovendien remt hij de aanmaak van nieuwe vruchten af. Knip de vrucht met een scherp mesje of schaar. Niet trekken, want dat beschadigt de steel en verzwakt de plant.
De plant blijft produceren tot de eerste vorst. In een goed seizoen haal je van één plant tien tot vijftien komkommers. Tomaten en komkommers gaan trouwens goed samen in de moestuin - ze hebben vergelijkbare eisen en profiteren van dezelfde grondvoorbereiding. Lees ook wanneer je tomaten buiten kunt zetten als je de moestuin verder wilt uitbreiden met andere warmteminnende groenten.
Bewaar komkommers bij kamertemperatuur, niet in de koelkast. Onder tien graden worden ze glazig en waterig. Ze blijven zo drie tot vijf dagen goed - maar eerlijk gezegd zijn ze het lekkerst direct van de plant.