Frambozen pluk je het liefst recht van de struik, terwijl ze nog warm zijn van de zon. Maar wie ze zelf wil kweken, staat regelmatig voor dezelfde vraag: hoe begin je? De framboos is een van de toegankelijkere fruitstruiken voor in de achtertuin - mits je hem op de juiste manier plant en een beetje begeleidt. Dit is wat je moet weten.
Welke framboos past bij jouw tuin?
Er zijn twee hoofdgroepen: zomerframbozen en herfstframbozen. Zomerframbozen dragen vruchten in juni en juli op het hout van vorig jaar. Herfstframbozen produceren later, van augustus tot in oktober, en doen dat op nieuw hout van dit seizoen.
Als je nu al vruchten wilt, heb je de zomerframboos eigenlijk te laat geplant - die staan er dit jaar al in of niet. Maar herfstframbozen kun je nog vroeg in het seizoen planten en dan toch in de herfst van de eerste oogst genieten. En wie wat geduld heeft: plant in september herfstframbozen, dan produceren ze volgend jaar volop.
Bekende rassen voor de Nederlandse tuin zijn 'Autumn Bliss' (herfst, zoet, veel opbrengst) en 'Willamette' (zomer, grote vruchten). Gele frambozen bestaan ook - ze zijn iets minder zuur en zien er opvallend uit in de tuin.
De juiste plek in je tuin
Frambozen willen zon, maar vragen ook beschutting. Een plek tegen een schutting, heg of schuur werkt goed: bescherming tegen wind voorkomt dat de lange stelen omwaaien of breken. Een open plek midden op het gazon is minder geschikt.
De bodem mag niet te nat zijn. Frambozen verdragen geen stilstaand water rond de wortels - bij zware kleigrond verbeter je de doorlaatbaarheid met zand en compost. De ideale pH ligt tussen 5,5 en 6: licht zuur. Met een goedkope pH-teststrook uit de tuinwinkel check je dat in vijf minuten. Het advies van de Royal Horticultural Society over bodemvoorbereiding voor framboos sluit hier goed op aan.
Wanneer en hoe plant je frambozen?
Herfstframbozen plant je bij voorkeur vroeg in het voorjaar of in september. Zomerframbozen zet je in de herfst neer, zodat ze een vol groeiseizoen de tijd hebben zich te wortelen.
Plant de scheuten op zo'n 40 tot 50 centimeter afstand en diep genoeg dat de wortels ruimte hebben, maar de boogpunten van de uitlopers net boven de grond uitsteken. Knip na het planten direct terug tot 30 centimeter boven de grond - dat klinkt drastisch, maar het dwingt de plant nieuwe, krachtige scheuten te vormen.
Net als bij komkommers en andere moestuingroenten is de grondvoorbereiding het halve werk. Werk een laag rijpe compost door de bodem en mulch na het planten met stro of houtsnippers om vochtverlies te beperken. Meer ideeën voor je moestuin? Lees ook ons artikel over komkommers kweken - dezelfde aanpak, een ander gewas.
Ondersteuning en snoeien
De framboos groeit zonder begeleiding alle kanten op. Stelen buigen door onder het gewicht van rijpe vruchten en breken bij een flinke wind. Een draadsysteem is daarom geen luxe, maar noodzaak.
Het klassieke systeem: span twee draden horizontaal tussen palen, op 60 en 120 centimeter hoogte. Bind de scheuten er losjes tegenaan. Bij herfstframbozen snoei je vroeg in het voorjaar alle stelen terug tot vlak boven de grond - nieuw groen schiet dan vanzelf op. Bij zomerframbozen knip je na de oogst alleen de stelen weg die gedragen hebben; de jonge groene scheuten laat je staan, want die zorgen volgend jaar voor de vruchten.
Onthoud het basisprincipe: oud hout weg, nieuw hout houden. Wil je meer leren over hoe je tuinplanten vermenigvuldigt en uitbreidt? Het artikel over aardbeien vermeerderen via uitlopers legt de principes van vegetatieve vermeerdering helder uit - veel overlap met hoe frambozen zich ook via worteluitlopers verspreiden.
Oogsten op het juiste moment
Bij zomerframbozen begin je te plukken zodra de vruchten diep rood zijn en makkelijk van de steel loslaten - dat is doorgaans eind juni, begin juli. Oogst elke twee à drie dagen, want frambozen rijpen snel en zijn niet lang houdbaar.
Herfstframbozen oogst je van augustus tot na de eerste lichte nachtvorst. Ze zijn iets steviger, maar ook zij zijn niet eeuwig houdbaar. Verwerk ze snel in jam, vries ze in, of eet ze gewoon op. Één goed geplant exemplaar geeft al snel een kilo of twee per seizoen. Met drie of vier struiken naast elkaar heb je de zomer lang meer dan genoeg.
Dit is wat je nu al kunt doen
Heb je nog geen framboos in de tuin? Dan is dit het moment om je voor te bereiden op de herfstplanting. Kies alvast een plek, verbeter de bodem en zorg dat je draagsysteem klaarstaat. In september bestel je een paar herfstframbozenstruiken en zet je ze direct in de grond.
Heb je ze al staan? Controleer dan of de draagsystemen op orde zijn, oogst regelmatig en verwijder al het dode hout dat je nog ziet staan. Wat organische fruitmeststof geeft de plant de energie om de herfstoogst goed op te bouwen.
En dan is er nog een reden om het te doen: eigen voedsel kweken is simpelweg bevredigend. Eens je zelf plukt wat je zelf hebt geplant, ga je niet meer terug naar de supermarkt.