Je hoeft geen tuincentrum binnen te stappen om je tuin vol te planten. Wie in mei stekken neemt van zijn bestaande planten, heeft tegen de zomer een kweekbak vol nieuwe exemplaren voor niets. Het is makkelijker dan de meeste mensen denken, en de kans van slagen ligt in mei hoger dan in elk ander seizoen.
Waarom mei zo geschikt is
Stekken nemen lukt het best als de plant volop aan het groeien is, maar het nieuwe groeiseizoen nog niet op stoom is gekomen. In mei zit je precies in dat raam. De temperatuur is aangenaam, de bodem warmt op en de planten sturen hun energie naar de jonge scheuten. Dat zijn precies de delen die je wilt gebruiken.
Wacht je tot juli, dan zijn de scheuten harder en houtiger geworden. Dan lukt het nog wel, maar duurt het langer voordat de stek wortelt. In mei gaat dat proces een stuk sneller, soms al binnen twee tot drie weken.
Welke planten zijn geschikt
De meeste vaste planten en halfheesters doen het prima. Denk aan hortensia, fuchsia, pelargonium (geranium), vaste sedumssoorten, lavendel, rozemarijn en muntsoorten. Ook populaire tuinplanten als viooltjes, verbena en impatiens laten zich makkelijk stekken in mei.
Struiken als vlinderstruik (buddleja) en deutzia zijn iets uitdagender, maar ook die geven in mei de beste resultaten. Wil je het eerste seizoen oefenen? Begin dan met kruiden als munt, citroenmelisse en stevia. Die wortelen haast vanzelf.
Hoe je een stek neemt
De techniek is voor de meeste planten hetzelfde. Pak een schone, scherpe snoeischaar of een mes en snij een scheut van 8 tot 12 centimeter net onder een bladknoop. Verwijder de onderste blaadjes zodat er twee of drie paren over zijn. Zo voorkom je dat de stek energie verspilt aan verdamping via bladeren die toch al onder de grond komen.
Steek de stek daarna in vochtig stekmengsel of gewone potgrond aangemengd met wat zand. Pot hem in een kleine pot of perspotje, zodat het substraat goed aansluit op de stek. Druk licht aan en geef een klein beetje water.
Een zakje of doorzichtig plastic omheen helpt om de luchtvochtigheid hoog te houden. Zet de pot op een lichte, warme plek maar buiten direct zonlicht. Te veel zon verbrandt de jonge stek voor die wortels heeft gevormd.
Beworteling controleren en verpotten
Na twee tot vier weken kun je voorzichtig aan de stek trekken. Geeft hij weerstand? Dan zitten er worteltjes aan. Je kunt ook kijken of de bodem van de pot al wortels toont.
Is de stek beworteld, dan mag hij naar een grotere pot of rechtstreeks de volle grond in, als de kans op nachtvorst voorbij is. In Nederland houd je er rekening mee dat de ijsheiligen (11 tot 15 mei) nog lichte nachtvorst kunnen brengen. Wacht dus tot na half mei voordat jonge stekken permanent buiten gaan. Dat geldt overigens ook als je tomaten buiten zet: beter een paar dagen geduld dan een bevroren plantje.
Stekpoeder: wel of niet gebruiken
Stekpoeder bevat auxines, groeihormonen die de wortelvorming versnellen. Voor de meeste kruiden en snelgroeiende planten is het overbodig. Maar bij houtiger planten als lavendel of rozen geeft het zeker een voordeel. Doop de basis van de stek in het poeder, klop het overschot er voorzichtig af en steek hem dan pas in de grond.
Een gratis alternatief is wilgenbast-extract. Wilg bevat van nature salicylzuur en stoffen die vergelijkbaar werken met auxines. Snij een paar stukken wilgentak, laat ze een nacht weken in water en gebruik dat water om je stekken in te bewaren voor je ze plant. Tuiniers zweren er al generaties bij, en het kost je niets.
Dit is wat je volgende week anders doet
Loop deze week eens door je tuin met een scherpe schaar in de hand. Kijk welke planten al flink uitlopen en knip een handvol scheuten. Je hebt er bijna niets voor nodig: een paar kleine potten, wat potgrond, een zakje als mini-kas. Meer is het niet.
Als je ook al een kweekbak hebt liggen, is dit het moment om hem te vullen. Stekken nemen in mei betekent dat je in juni en juli al aardig wat nieuw plantmateriaal kunt wegzetten of cadeau geven aan buren en vrienden. En als je het eenmaal onder de knie hebt, kijk je nooit meer anders naar de planten in je tuin. Ben je benieuwd hoe je je tuin nog meer kleur geeft met weinig inspanning? Lees dan ook hoe je lupines kweekt voor een zee van paars en roze in de voortuin.